حضرت سيّد المرسلين صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم از جملهء آل ابراهيم - على نبيّنا و عليه السّلام - است پس صلوات بر حضرت رسالت در ضمن صلوات بر آل ابراهيم حاصل شده باشد اوّلا ، و در اين هنگام غرض از تشبيه آن است كه مخصوص شود حضرت رسالت و آل خجسته مآل آن حضرت صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم به صلواتى عليحده كه مماثل باشد به صلواتى كه شامل حال ابراهيم و آل ابراهيم و غير از ابراهيم و آل ابراهيم است تا خلاف قاعده‌اى كه در ميان بلغا مقرّر است لازم نيايد ، چه ارباب بلاغت را اتّفاق بر آنست كه البتّه مىبايد مشبّه به اقوى از مشبّه باشد ، و شك نيست درين كه حضرت رسالت صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم افضل از حضرت ابراهيم عليه السّلام است ، پس به اين ملاحظه‌اى كه مذكور شد كلام منطبق مىگردد بر قاعدهء مقرّرهء ارباب معانى و بيان ، زيرا كه درين شك نيست كه صلوات عامّه بر وجهى كه شامل كل باشد من حيث العموم اقوى خواهد بود از صلوات خاصّه‌اى كه شامل بعضى بوده باشد دون بعضى ، و به واسطهء اقوى بودن مشبّه به همين قدر كافى است ، و اقوى بودن آن من جميع الوجوه لازم نيست . و بعضى ديگر اين تشبيه را توجيه ديگر كرده گفته‌اند كه : چون صلوات بر حضرت ابراهيم اسبق است از صلوات بر حضرت رسالت صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم پس من حيث الأقدميّة مشبّه به اقوى تواند بود ، و اين قدر در تشبيه كافى است . و وجهى ديگر آنكه : مشبّه صلوات بر آل محمّد است صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم ، پس تشبيه شده است صلوات بر آل محمّد تنها به صلوات بر ابراهيم و آل ابراهيم چون اكثر پيغمبرانند افضل‌اند از غير پيغمبر ، پس مشبّه به اقوى باشد از مشبّه . و ضعيف مىشود توجيه اول كه « چون صلوات بر ابراهيم اسبق است ، اقوى است » به اين كلام معجز نظام سيّد انام - عليه و آله الصّلاة و السّلام - كه فرموده‌اند : كنت نبيّا و آدم بين الماء و الطّين « 1 » . و منه قول الشّاعر :

--> ( 1 ) « من پيامبر بودم در حالى كه آدم در ميان آب و گل بوده ( و هنوز آفرينش او به پايان نرسيده بود ) » .